Hiện tượng kinh nguyệt ra huyết cục thường khiến nhiều chị em lo lắng, nhất là khi đi kèm triệu chứng bất thường. Dù đây có thể là tình trạng sinh lý bình thường, nhưng cũng không loại trừ nguy cơ tiềm ẩn các bệnh lý phụ khoa nghiêm trọng. Vậy nguyên nhân thực sự là gì và khi nào cần gặp bác sĩ?
Định nghĩa và tổng quan hiện tượng
Huyết cục trong kỳ kinh nguyệt là gì?
Huyết cục là những mảnh mô hoặc máu đông có màu đỏ sẫm, thường xuất hiện vào những ngày đầu chu kỳ kinh nguyệt. Chúng hình thành do máu và mô nội mạc tử cung bị bong tróc, đông lại trước khi được đào thải ra ngoài qua âm đạo.
Thế nào là bình thường? Khi nào là dấu hiệu bất thường?
Một vài huyết cục nhỏ với đường kính dưới 2,5 cm (khoảng bằng đồng xu) xuất hiện trong 1-2 ngày đầu hành kinh thường là bình thường. Tuy nhiên, nếu huyết cục lớn, kéo dài nhiều ngày, thay đổi về màu sắc hoặc có mùi lạ, đi kèm triệu chứng bất thường, bạn cần đặc biệt lưu ý.
Nguyên nhân gây kinh nguyệt ra huyết cục
Tắc nghẽn tử cung
Những bất thường ở tử cung như u xơ tử cung, polyp nội mạc tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung có thể gây tắc nghẽn dòng chảy của kinh nguyệt. Khi kinh không chảy đều, máu sẽ bị ứ lại và đông thành cục trước khi bị đẩy ra ngoài.
Mất cân bằng hormone
Một hệ nội tiết không ổn định, thường gặp ở tuổi dậy thì, tiền mãn kinh hoặc do rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chu kỳ bong tróc của nội mạc tử cung. Sự mất cân bằng estrogen và progesterone có thể khiến lớp nội mạc dày bất thường, gây chảy máu nhiều và tạo ra huyết cục.
Sảy thai tự nhiên hoặc do thuốc
Trong một số trường hợp, ra huyết cục có thể là dấu hiệu không nhận biết được của việc sảy thai sớm – nhất là nếu xuất hiện muộn trong chu kỳ, đi kèm máu nhiều và đau bụng dữ dội. Cần đặc biệt thận trọng nếu bạn có quan hệ tình dục mà chưa sử dụng biện pháp tránh thai an toàn.
Yếu tố tâm lý, stress kéo dài
Căng thẳng làm thay đổi trục dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng, từ đó gây rối loạn chu kỳ kinh và hình thành máu vón cục. Ngoài ra, áp lực kéo dài còn ảnh hưởng đến lưu thông máu và hệ miễn dịch nói chung.
Các nguyên nhân khác liên quan sinh lý
Sau sinh, sảy thai hoặc thực hiện các thủ thuật nạo hút tử cung, cơ thể cần thời gian phục hồi nội mạc tử cung. Trong giai đoạn này, ra nhiều huyết cục có thể xảy ra vài tuần đầu và thường cải thiện dần.
Dấu hiệu cảnh báo khi kinh nguyệt ra huyết cục đáng lo ngại
Huyết cục lớn, kéo dài nhiều ngày
Nếu liên tục xuất hiện các cục máu đông có kích thước >2,5 cm trong suốt kỳ kinh hoặc kéo dài hơn 2-3 chu kỳ, có thể là dấu hiệu bệnh lý cần can thiệp y tế.
Đi kèm đau bụng dữ dội, mệt mỏi, choáng váng, thiếu máu
Huyết cục có thể đi kèm đau quặn bụng – đặc biệt khi nguyên nhân là các bệnh như lạc nội mạc tử cung hoặc u xơ tử cung. Nếu bạn bị kiệt sức, chóng mặt, da xanh – đó có thể là dấu hiệu thiếu máu cấp tính.
Kinh nguyệt kéo dài trên 7-8 ngày bất thường
Thời gian hành kinh kéo dài, chảy máu nhiều ngày có thể khiến cơ thể mất máu đáng kể và nên được đánh giá bởi bác sĩ phụ khoa càng sớm càng tốt.
Ra máu bất thường giữa chu kỳ hoặc sau mãn kinh
Kinh nguyệt bị rối loạn hoặc xuất hiện cục máu đông sau khi đã bước vào mãn kinh là dấu hiệu rõ ràng của bệnh lý, có thể liên quan đến ung thư nội mạc tử cung.
Kinh nguyệt có mùi, màu sắc lạ
Huyết cục đi kèm mùi hôi, màu nâu đậm hoặc đen bất thường có thể là dấu hiệu viêm nhiễm âm đạo hoặc tình trạng tử cung không bài tiết được hết máu kinh.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Các trường hợp cần lưu ý/thăm khám ngay
Nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau, cần đi khám phụ khoa càng sớm càng tốt:
- Ra huyết cục lớn kéo dài nhiều chu kỳ
- Kinh nguyệt đi kèm đau nặng hoặc choáng váng
- Màu sắc và mùi máu thay đổi bất thường
- Kinh kéo dài >8 ngày hoặc có chu kỳ <21 hoặc >35 ngày
Khuyến nghị lộ trình khám, siêu âm, xét nghiệm
Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm đầu dò tử cung, xét nghiệm nội tiết tố, soi tử cung hoặc sinh thiết nội mạc tử cung nếu nghi ngờ bệnh lý phức tạp. Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng.
Cách khắc phục, điều trị và chăm sóc kinh nguyệt ra huyết cục
Biện pháp tại nhà giúp giảm triệu chứng
Bạn có thể áp dụng các cách sau để cải thiện triệu chứng:
- Nghỉ ngơi nhiều hơn trong ngày đầu hành kinh
- Chườm ấm vùng bụng dưới để giảm co bóp tử cung
- Ăn uống cân bằng, bổ sung sắt và vitamin B6
- Vận động nhẹ: yoga, thiền…, tránh tập nặng
- Giảm căng thẳng bằng các phương pháp thở sâu hoặc trị liệu
Điều trị nguyên nhân tiềm ẩn
Các bệnh lý như polyp, u xơ tử cung hoặc rối loạn nội tiết cần được điều trị tận gốc bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật tùy mức độ. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê thuốc điều hòa hormone để cải thiện tình trạng kinh nguyệt bất thường.
Điều trị can thiệp y khoa (nếu có bệnh lý phụ khoa)
Nếu các biện pháp nội khoa không hiệu quả, phương pháp phẫu thuật như nạo tử cung, mổ bóc u xơ, hoặc sử dụng liệu pháp hormone thay thế có thể được chỉ định dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.
Phòng tránh hiện tượng kinh nguyệt ra huyết cục
Chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt tốt cho nội tiết và sức khỏe phụ khoa
Thói quen sinh hoạt là yếu tố then chốt. Ăn đủ chất, ngủ đúng giờ, tập thể dục đều đặn và hạn chế thức uống chứa caffeine, cồn giúp cân bằng nội tiết tố, giảm nguy cơ mất máu quá mức và hình thành huyết cục.
Chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, phân biệt bất thường
Ghi chép lịch kinh, màu sắc và lượng máu hàng tháng sẽ giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường. Phát hiện kịp thời là bước quan trọng để tầm soát bệnh phụ khoa hiệu quả.
Kinh nguyệt ra huyết cục có phải dấu hiệu bệnh phụ khoa?
Các bệnh thường gặp gây kinh nguyệt ra huyết cục
Một số bệnh lý phụ khoa chính liên quan đến hiện tượng này bao gồm:
- U xơ tử cung: Là khối u lành tính gây chèn ép tử cung, xuất hiện nhiều huyết cục do máu không thoát ra được.
- Lạc nội mạc tử cung: Nội mạc phát triển sai vị trí, gây đau đớn và máu vón cục.
- Polyp nội mạc tử cung: Dẫn đến chảy máu bất thường giữa chu kỳ.
- Viêm nhiễm phụ khoa: Máu kinh thường có mùi hôi, kèm màu xám hoặc đen bất thường.
Kinh nguyệt ra nhiều cục máu đông ở tuổi dậy thì, tiền mãn kinh và mãn kinh
Ở từng giai đoạn sinh lý, huyết cục có thể biểu hiện khác nhau:
- Dậy thì: Chu kỳ chưa ổn định, dễ gây ra máu không đều, có thể gặp huyết cục.
- Tiền mãn kinh: Nội tiết giảm dần, dẫn đến kinh nguyệt kéo dài, có máu đông và chu kỳ khó dự đoán.
- Mãn kinh: Nếu ra máu trở lại sau một năm không có kinh, cần đi khám ngay do nguy cơ liên quan đến ung thư nội mạc tử cung.
Nói tóm lại, kinh nguyệt ra huyết cục có thể là biểu hiện bình thường, song cũng là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề phụ khoa nghiêm trọng. Người bệnh cần theo dõi tình trạng của mình một cách cẩn thận, đồng thời không e ngại tìm gặp bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường để phòng ngừa rủi ro dài hạn.
Nguồn tham khảo
[1] Medlatec Group. Kinh nguyệt ra máu đông là do đâu? Có nguy hiểm không? (https://medlatec.vn) [2] Hello Bacsi. Tới tháng ra máu cục: Tình trạng sức khỏe nguy hiểm hay bình thường? (https://hellobacsi.com) [3] Mayo Clinic. Menstrual clots: Is that normal? (https://www.mayoclinic.org) [4] WebMD. Menstrual Blood Clots: Causes, Treatment, Prevention. (https://www.webmd.com)Bài viết của: Biên tập viên Drip Hydration




