Cortisol cao gây rối loạn nội tiết như thế nào và cách kiểm soát an toàn

Cortisol là một trong những hormone quan trọng của cơ thể, được tiết ra từ tuyến thượng thận. Theo BS Vân – Giám đốc y khoa tại Drip Hydration, cortisol thường được gọi là “hormone stress” vì nồng độ hormone này tăng lên rõ rệt khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu, giận dữ hoặc áp lực kéo dài.

Cortisol cao ảnh hưởng gì đến cơ thể?

Ở mức độ sinh lý bình thường, cortisol giúp cơ thể thích nghi với stress ngắn hạn. Tuy nhiên, khi stress kéo dài khiến cortisol tăng cao liên tục, hormone này có thể gây ra nhiều rối loạn chuyển hóa và nội tiết.

Theo BS Vân, một trong những hậu quả dễ nhận thấy nhất của cortisol cao là tăng cân và béo phì, đặc biệt là tình trạng tích mỡ bất thường ở vùng bụng. Ngoài ra, cortisol cao còn làm tăng huyết áp, tăng đường huyết, đồng thời khiến tình trạng đái tháo đường ở những người có bệnh nền trở nên nặng hơn.

Không chỉ ảnh hưởng đến thể chất, cortisol tăng cao còn gây rối loạn hệ miễn dịch, làm cơ thể dễ mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng và xuất hiện thay đổi tâm trạng. Thực tế lâm sàng cho thấy, những người thường xuyên căng thẳng, áp lực tinh thần kéo dài rất dễ gặp tình trạng mất ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu giấc, kéo theo cảm giác kiệt sức và thiếu năng lượng.

Vì sao cần kiểm soát cortisol từ sớm?

BS Vân nhấn mạnh rằng cortisol cao không chỉ là phản ứng tức thời của cơ thể trước stress, mà nếu không được kiểm soát, nó có thể âm thầm làm rối loạn toàn bộ trục nội tiết – chuyển hóa. Điều này lý giải vì sao nhiều người dù ăn uống không thay đổi nhưng vẫn tăng cân, mệt mỏi kéo dài và khó cải thiện sức khỏe tổng thể.

Kiểm soát cortisol bằng cách nào?

Theo BS Vân, kiểm soát stress là yếu tố then chốt trong việc điều hòa cortisol. Điều này không chỉ đến từ thuốc hay can thiệp y khoa, mà bắt đầu từ việc thay đổi lối sống và cách ứng xử với áp lực hàng ngày.

Một số giải pháp được khuyến nghị bao gồm:

• • Học cách buông bỏ, chấp nhận và giảm phản ứng tiêu cực trước căng thẳng.
  • Duy trì các hoạt động giúp thư giãn tinh thần như yoga, thiền, tập luyện thể thao đều đặn.
  • Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh, ngủ đủ giấc và cân bằng giữa công việc – cuộc sống.

BS Vân cho biết, khi stress được kiểm soát tốt, nồng độ cortisol sẽ dần trở về mức sinh lý, từ đó giúp cơ thể ổn định nội tiết, cải thiện giấc ngủ, năng lượng và sức khỏe lâu dài.